برچسب های نوشته ها : منظومه‌ی شمسی

آیا منظومه‌ی شمسی حرکت وضعی دارد؟ آیا شواهدی از این حرکت رصد شده است؟

آیا منظومه‌ی شمسی حرکت وضعی دارد؟ آیا شواهدی از این حرکت رصد شده است؟
بله خورشید با سرعت خطی  حدود 250 کیلومتر  بر ثانیه حول هسته‌ی کهکشان می‌چرخد  این موضوع با رصد‌های دقیق اجرام خارج و داخل کهکشان ما قابل رصد و همچنین قابل محاسبه است . فرض کنید داخل یک چرخ و فلک که در حال چرخش است نشسته‌اید شما با نگاه کردن به افراد دیگری که داخل چرخ وفلک هستندمی‌بینید که منظره‎‌ی پشت آن‌ها (منظره‌ی بیرون و اطراف چرخ وفلک) تغییر می‌کند. پس کافی است حرکت نسبی اجزای کهکشان خودمان را نسبت به اجسام خارج از کهکشان به دقت و با ابزار‌های دقیق رصد کنیم. البته باتوجه به بزرگی کهکشان ما (قطر 100 ...
ادامه مطلب

دانشمندان چگونه سفینه‌های فضایی را بی‌آنکه با اجرام کمربند سیارک‌ها برخورد کنند از آن عبور می‌دهند؟

دانشمندان چگونه سفینه‌های فضایی را بی‌آنکه با  اجرام کمربند سیارک‌ها برخورد کنند از آن عبور می‌دهند؟
 برای پاسخ به این پرسش لازم است در خصوص چگالی جرمی کمربند سیارکی بیشتر بدانیم.  کمربند سیارکی به محدوده‌ای مابین مدار مریخ و مشتری گفته می‌شود که تعداد قابل توجهی سیارک و سیاره کوتوله را در دل خود جای داده است که از بقایای ابر اولیه‌ی مواد تشکیل دهنده‌ی منظومه‌ی شمسی هستند و در اثر گرانش مشتری، شانس و فرصت تجمع در یک سیاره واحد را پیدا نکرده‌اند. اما جالب است که حدود نیمی از جرم تشکیل دهنده این کمربند در چهار سیارک سرس، وستا، پالاس و هیگیا متمرکز شده است و بقایای این جرم به شکل سیارک‌های کوچک‌تر تا ابعاد غبار در ...
ادامه مطلب

علت تشکیل حلقه‌های دور سیارات مشتری، زحل، اورانوس و نپتون چیست؟

علت تشکیل حلقه‌های دور سیارات مشتری، زحل، اورانوس و نپتون چیست؟
سه فرضیه‌ی اصلی درباره‌ی نحوه‌ی تشکیل حلقه به دور سیارات (که شبیه به حلقه‌ی زحل هستند) مطرح است.
ادامه مطلب

انواع حرکات زمین (چه کوتاه‌مدت و چه بلندمدت) را به همراه دوره‌ی تناوبشان شرح دهید؟

انواع حركات زمین (چه كوتاه‌مدت و چه بلندمدت) را به همراه دوره‌ی تناوبشان شرح دهید؟
اگر فکر می‌کنید در جای خود روی زمین محکم و ثابت ایستاده اید دوباره فکر کنید. شما به همراه زمین در حال حرکت هستید و حرکت‌های مختلفی را تجربه می‌کنید.
ادامه مطلب

تفاوت مدار اجرام کمربند کایپر با ابر اورت چیست؟ و چگونه می‌توان از روی مدار دنباله‌دار تشخیص داد که از کمربند کایپر می‌آید یا از ابر اورت؟

تفاوت مدار اجرام کمربند کایپر با ابر اورت چیست؟ و چگونه می‌توان از روی مدار دنباله‌دار تشخیص داد که از کمربند کایپر می‌آید یا از ابر اورت؟
جالب است بدانید به جز این دو دسته‌ای که به آن اشاره کردید دسته‌های دیگری هم وجود دارند که دنباله‌دارها می‌توانند از آن‌جا به وجود بیایند. در واقع این‌ها اجرام یخی‌ای هستند که به صورت بالقوه می‌توانند زمانی‌که به خورشید نزدیک می‌شوند به دنباله‌دار تبدیل شوند.
ادامه مطلب

آیا اگر روزی از روی کره‌ی دیگری مانند ماه به آسمان نگاه کنیم ممکن است اجرامی ببینیم که تا به حال ندیده باشیم؟

 آیا اگر روزی از روی کره‌ی دیگری مانند ماه به آسمان نگاه کنیم ممکن است اجرامی ببینیم که تا به حال ندیده باشیم؟
ستاره‌هایی که با چشم غیر مسلح در آسمان می‌بینم به قدری از ما دور هستند که حتی اگر میلیون‌ها کیلومتر با فضاپیما در منظومه‌ی شمسی جابه‌جا شویم و به کُرات دیگری مانند مریخ و زهره و عطارد و حتی اقمار مشتری و زحل و اورانوس و نپتون برویم، باز هم کماکان همان آسمان و همان صورت‌های فلکی و همان اجرام غیر‌ستاره‌ای را خواهیم دید که پیش‌تر از زمین می‌توانستیم ببینیم. می‌توانید امتحان کنید! اگر نرم افزار آسمان‌نمای آسمان پُرستاره (Starry Night) را روی رایانه‌ی خود نصب کرده‌اید موقعیت ناظر را در این نرم‌افزار به کره‌ی ماه یا سیاره‌ی دیگری مانند مریخ ...
ادامه مطلب

کدام اجرام آسمانی مثلاً قمرها یا سیاره‌ها برای سکونت بعد از زمین در نظر گرفته شده‌اند؟

کدام اجرام آسمانی مثلاً قمرها یا سیاره‌ها برای سکونت بعد از زمین در نظر گرفته شده‌اند؟
به صورت رسمی هیچ کدام. هیچ سیاره یا قمری به عنوان هدف اصلی و رسمی و اعلام شده در این زمینه مشخص نشده است اما تحقیقات بسیاری در این زمینه از اجرام منظومه‌ی شمسی مورد بررسی قرار گرفته‌اند و ایده‌های مختلفی درباره‌ی نحوه‌ و چگونگی این سکونت‌پذیری مطرح شده است.
ادامه مطلب

چرا سیارات سنگی، گاز ندارند؟ آیا خورشید گاز سیاره‌هایی را که نزدیک‌تر بوده‌اند برای سوخت و ساز خودش جذب کرده است؟

چرا سيارات سنگي، گاز ندارند؟ آيا خورشيد گاز سياره‌هايي را كه نزديك‌تر بوده‌اند براي سوخت و ساز خودش جذب كرده است؟
به طور کلی دو دسته سیاره در منظومه‌ی شمسی وجود دارد؛ گازی و خاکی. اما پاسخ این پرسش که چرا این دو دسته متفاوت هستند به محلی که این سیارات در ابتدای منظومه‌ی شمسی شکل گرفته‌اند برمی‌گردد.
ادامه مطلب

چرا فضا تاریک است؟ بهتر بگویم چرا منظومه‌ی شمسی ما با وجود خورشید فضای تاریکی دارد؟

چرا فضا تاریک است؟ بهتر بگویم چرا منظومه‌ی شمسی ما با وجود خورشید فضای تاریکی دارد؟
همانطور که پیشتر در یکی از پاسخ‌های قبلی توضیح دادم، جّو زمین به علت ترکیب مولکول‌های تشکیل دهنده‌اش بخش آبی از طیف نور خورشید را بیشتر پخش می‌کند و همین امر موجب می‌شود آسمان در طول روز به رنگ آبی و بسیار روشن دیده شود. از طرف دیگر شدت نور خورشید به حدی است که پخش‌شدگی زیاد این نور در جّو موجب رنگ باختن ستاره‌های کم‌نور در برابر نور خورشید می‌شود. پس این جّو زمین است که نقش اصلی را در رنگ و لعاب دادن به آسمان زمین بازی می‌کند. طبیعتاً در ...
ادامه مطلب

آیا ممکن است گیاه‌هایی مقاوم روی مریخ وجود داشته باشد اما هنوز کشف نشده‌اند؟

آيا ممكن است گياه‌هايی مقاوم روی مريخ وجود داشته باشد اما هنوز كشف نشده‌اند؟
  از ارسال مدارگردها، سطح‌نشین‌ها و مریخ‎نوردهایی که از زمین برای بررسی وضعیت اقلیمی سیاره‌ی سرخ به مریخ فرستاده شده‌اند، سال‌ها می‌گذرد. نتایج به‌دست آمده از این تحقیقات نشان می‌دهد سطح مریخ احتمالاً در میلیون‌ها و میلیاردها سال پیش شرایطی مناسب زیست داشته است. با این حال چنین نظریه‌ای هنوز اثبات نشده است. کاوش‌های سیاره‌شناسان و بررسی تصاویر به دست آمده از مریخ نشان می‌دهد در دوره‌هایی از گذشته‌ی این سیاره، آب مایع در آن جریان داشته است که نتیجه‌ی آن وجود دریاچه‌ها و دره‌هایی عمیق است که بی‌شک حاصل عبور و تجمع آب مایع بوده است. عدم وجود جّو غلیظ حاوی گازهای مناسب فتوسنتز، ورود تابش‌های مضرر کیهانی که بر ...
ادامه مطلب

بارها عبارت‌هایی مثل «دمای سطح خورشید» را شنیده‌ام. مگر خورشید سطح دارد؟

بارها عبارت‌هايي مثل «دماي سطح خورشيد» را شنيده‌ام. مگر خورشيد سطح دارد؟
خورشید از ماده‌­ی گازی شکل داغی که پلاسما نامیده می­‌شود تشکیل شده است. پلاسما گازی است که به سبب دمای بسیار بالا، الکترون‌های آن (یون­‌های منفی) از هسته ( یون‌های مثبت) جدا شده است. مقدار پلاسمای تشکیل دهنده­‌ی خورشید خیلی زیاد و درنتیجه جرم آن بسیار بالاست (333000 برابر جرم زمین!). لایه­‌های داخلی و مرکزی خورشید در اثر وزن لایه­‌های بالاتر فشرده می­‌شوند و تراکم و چگالی زیادی دارند؛ 150 گرم بر سانتی‌متر مکعب (150 برابر متراکم­‌تر از آب). هر چه از مرکز خورشید به طرف قسمت­‌های بیرونی آن دور شویم از تراکم ماده کاسته می­‌شود و محیط رقیق­‌تر می­‌شود. در آستانه­‌ی خارج شدن از درون خورشید و ورود به فضای پیرامونی آن، ...
ادامه مطلب

چرا قمرهای گالیه‌ای مشتری با این‌که تقریباً در یک فاصله از خورشید قرار دارند این قدر با هم متفاوت‌اند؟

چرا قمرهای گالیه‌ای مشتری با این‌که تقریباً در یک فاصله از خورشید قرار دارند این قدر با هم متفاوت‌اند؟
ایو، اروپا، گانیمد، و کالیستو (به ترتیب از چپ به راست) چهار قمر بزرگ سیاره‌ی مشتری هستند که گالیله  آن‌ها را کشف کرد. تفاوت‌های ظاهری آن‌ها را می‌توان در تصویر بالا به وضوح دید. برخی از تفاوت‌ها:  ایو تنها جسم شناخته شده به‌جز زمین در منظومه‌ی شمسی است که آتشفشان فعال دارد. این قمر برخلاف سایر اقمار مشتری کاملاً از صخره و سنگ تشکیل شده و چگالی بالایی دارد. اروپا یکی از محل‌های محتمل بجز زمین ...
ادامه مطلب

طبقه‌بندی سیارات چگونه است؟ کدام سیارات گازی‌اند ؟

طبقه‌بندی سیارات چگونه است؟ کدام سیارات گازی‌اند ؟
تقسیم‌بندی عمومی سیارات که در کتاب‌های نجوم عمومی نیز ذکر شده، از این قرار است: سیارات کوتوله‌ی خاکی یا زمین مانند، سیاراتی هستند که عمده‌ی مواد آن‎ها از شبه فلزات و فلزات جامد است. این سیارات شامل عطارد، ناهید، زمین و مریخ هستند. سیارات غول گازی یا مشتری مانند، آنهایی هستند که عمده‌ی موادشان از گاز است. این سیارات شامل مشتری، زحل، اورانوس و نپتون هستند. اما این بدان معنی نیست که در سیارات گازی خبری از  سنگ و خاک نیست، چراکه حالت فیزیکی مواد تابعی از فشار و دمای محیط است. بنابراین بخش‌های مختلف یک سیاره‌ می‌توانند حالت‌های مختلفی داشته ...
ادامه مطلب

با توجه به این‌که بخشی از سیارات که رو به خورشید است به صورت نیم‌کره روشن می‌شود، چرا در هیچ حالتی سیاره‌ها را به صورت نیم‌کره‌ی روشن نمی‌بینیم؟

 با توجه به این‌که بخشی از سیارات که رو به خورشید است به صورت نیم‌کره روشن می‌شود، چرا در هیچ حالتی سیاره‌ها را به صورت نیم‌کره‌ي روشن نمي‌بينيم؟
مشاهدهی  فاز تربیعی سیارات از دید ناظر زمینی تنها به دو سیاره‌ی مدار داخلی منظومه‌ی خورشیدی ما، یعنی ناهید و تیر محدود می‌شود، آن هم فقط در زمانی که این سیارات در حالت بیشترین کشیدگی و یا فازی مابین بدر و محاق کامل باشند به شکل نیم روشن و نیم تاریک (با چشم مسلح) دیده می‌شوند. اما برای سیارات خارج از مدار زمین همانند مریخ، مشتری، زحل و... وضع طور دیگری است. مدارهای همه‌ی سیارات بصورت بیضی‌های متحدالمرکزی آرایش یافته‌اند که زمین ما مدار سوم آنرا اشغال می‌کند، این سیارات چون در مدارهای بعدی مدار زمین قرار گرفته‌اند، ...
ادامه مطلب

آیا در شرایطی می‌شود مریخ را به اندازه‌ی ماه کامل در آسمان دید؟

آيا در شرايطي مي‌شود مريخ را به اندازه‌ي ماه كامل در آسمان ديد؟
اول بگذاريد بهترين شرايط ممكن را براي رصد مريخ بررسي كنيم. زمين و مريخ، هر دو در مداري كه دارند به دور خورشيد مي‌گردند بنابراين مكان آن‌ها نسبت به هم دائماً تغيير مي‌كند. در اين حركت‌ها، گاهي پيش مي‌آيد كه مريخ در موقعيتي قرار مي‌گيرد كه به آن «مقابله» مي‌گويند. در اين شرايط از ديد ناظر زميني، مريخ زاويه‌اي 180 درجه‌اي با خورشيد دارد. در هنگام مقابله، مريخ را بهتر از هر زمان ديگر مي‌توان رصد كرد. مقابله‌ي مريخ تقريباً هر 26 ماه (780 روز) يك‌بار رخ مي‌دهد بنابراين تقريباً هر 2 سال يك‌بار وضعيت مريخ براي رصد مناسب‌تر مي‌شود. مقابله‌ي ...
ادامه مطلب

چرا به جای سفر به مریخ و تمرکز بر کاوش‌های مریخی به اروپا (قمر مشتری) سفر نمی‌کنیم؟ مگر اینطور نیست که احتمال حیات در اروپا زیاد است؟

چرا به جای سفر به مریخ و تمرکز بر کاوش‌های مریخی به اروپا (قمر مشتري) سفر نمی‌کنیم؟ مگر اینطور نیست که احتمال حیات در اروپا زیاد است؟
یکی از این پروژه‌ها مربوط به مدارگردی است که قرار است مدت طولانی به دور اروپا بگردد و کار آن بسیار فراتر از مدارگرد گالیه است که به دور مشتری می‌گشت یا کاسینی که از کنار مشتری عبور کرد.
ادامه مطلب

چرا اغلب اجرام آسمانی (زمین، ماه و ..) به شکل کره هستند؟ و چرا کهکشان‌ها و سحابی‌ها کروی نیستند؟

چرا اغلب اجرام آسمانی (زمین، ماه و ..) به شکل کره هستند؟ و چرا کهکشان‌ها و سحابی‌ها كروي نيستند؟
البته حتماً می‌دانید که سیاره‌ها به طور کامل گرد و کروی نیستند! با این حال اگر بخواهیم آنها را به طور تقریبی یک کره در نظر بگیریم و علتش را توضیح دهیم نخست بیایید یک سیاره را تصور کنیم؛ یک جرم بسیار بزرگ در فضا که کشش گرانشی زیادی را به واسطه‌ی جرم زیاد خود اعمال می‌کند. حالا اگر این سیاره بزرگ باشد این کشش گرانشی با شدت بیشتری به طرف هسته‌اش وارد می‌شود. در حقیقت شکل کره، طبیعی‌ترین و پایدارترین شکل است که یک جرم بسیار چگال به واسطه‌ی گرانش اولیه‌‌‌‌ی خودش می‌تواند در فضا پیدا کند. معمولاً اگر قطر ...
ادامه مطلب

چرا در بعضی از عکس‌ها نور منطقه‌البروجی به وضوح دیده می‌شود اما در عکس‌های دیگر از همان منطقه از آسمان آن را نمی‌بینیم؟

چرا در بعضی از عکس‌ها نور منطقه‌البروجی به وضوح دیده می‌شود اما در عکس‌های دیگر از همان منطقه از آسمان آن را نمی‌بینیم؟
پاسخ این پرسش را هم بشنوید و هم بخوانید: نور منطقه‌البروجی بازتاب نور خورشید از ذرات غبار از منظومه‌ی شمسی است که در امتداد خط دایره‌البروج در آسمان ما دیده می‌شود.
ادامه مطلب

چرا آسمان در طول روز آبی به‌نظر می‌رسد، ولی هنگام طلوع و غروب خورشید نارنجی است؟

چرا آسمان در طول روز آبی به‌نظر می‌رسد، ولی هنگام طلوع و غروب خورشید نارنجی است؟
می‌دانیم که نور سفیدی که از خورشید می‌بینیم بخش کوچکی از تشعشع خورشیدی یا همان طیف الکترومغناطیس است. این نور را می‌توان با استفاده از یک منشور به اجزای تشکیل ‌دهنده‌اش که همان رنگ‌های رنگین کمانی است تجزیه نمود. جّو زمین آکنده از مولکول­های گازهای گوناگون است. همین مولکول‌ها هستند که با جذب و نشر نور خورشید بر وضع آب و هوا اثر می­گذارند و البته بیشتر این جذب و نشرها در طول موج‌های خارج از بخش مرئی امواج الکترومغناطیس اتفاق می‌افتد. در حقیقت رنگ آبی آسمان، رنگ سفید ابرها و سرخی شفق و فلق در هنگام طلوع و غروب خورشید ناشی از برهم کنش‌های مختلف ...
ادامه مطلب

مگر خورشید کره‌ای گازی نیست، پس چطور لکه‌های تیره‌ای روی آن شکل می‌گیرند و از بین می‌روند؟

مگر خورشيد كره‌اي گازي نيست، پس چطور لكه‌هاي تيره‌اي روي آن شكل مي‌گيرند و از بين مي‌روند؟
بهتر است در ابتدا ببینیم منظور از «سطح» در یک کره­‌ی گازی (ستاره) چیست؟ خورشید کره­‌ای متشکل از گاز، و اگر دقیق­‌تر بگويیم متشکل از پلاسما است. یعنی گاز داغ یونیده، که به­‌خاطر دمای بالا یون­‌های مثبت و منفی آن از یکدیگر جدا شده­‌اند. اگر قرار باشد توده­‌ای از گاز در ناحیه­‌ای از فضا جمع شود و ستاره­‌ای مانند خورشید را تشکیل دهد، لازم است مقدار آن خیلی زیاد باشد تا اثرات گرانشی متقابل تک­‌تک ذراتش بتواند در نهایت جاذبه­‌ی گرانشی بزرگی ایجاد کند و ذرات  توده را کنار هم نگه دارد و شکل کروی به آن بدهد (جرم خورشید 333000 بار بیشتر از جرم زمین است). بنابراین در قسمت­‌های مرکزی این کره، به دلیل وزن لایه­‌های بالاتر، ماده ...
ادامه مطلب

چرا ماه گاهی‌ اوقات هلالی دیده می‌شود اما گاهی اوقات دایره‌ی کامل است؟

چرا ماه گاهی‌ اوقات هلالی ديده مي‌شود اما گاهی اوقات دايره‌ی كامل است؟
شکل‌های هلالی مختلف ماه به دلیل تغییر موقعیت ماه نسبت به زمین و خورشید است. با یک آزمایش ساده می‌توانید چگونگی تشکیل هلال را متوجه شوید
ادامه مطلب

فاصله‌ی سیارات و ستاره‌ها را از زمین به چه روشی اندازه می‌گیرند؟

فاصله‌ی سیارات و ستاره‌ها را از زمین به چه روشی اندازه می‌گیرند؟
همان‌طور که ما برای اندازه‌گیری فاصله‌ها و طول‌های مختلف از ابزار‌های مختلفی استفاده می‌کنیم مثلاً برای اندازه‌گیری فاصله‌ی دو خط روی کاغذ دفترمان از خط‌کش و برای اندازه‌گیری ارتفاع سقف از متر مهندسی و برای اندازه‌گیری طول جاده از کیلومترشمار استفاده می‌کنیم. اخترشناسان برای اندازه‌گیری فاصله‌ی اجرام نجومی مختلف روش‌های متفاوتی را به کار می‌گیرند. برای اندازه‌گیری فاصله‌ی ماه تا زمین فضانوردان آینه‌هایی را روی سطح ماه نصب کرده‌اند. با ارسال یک دسته پرتوی لیزر به سوی ماه و اندازه‌گیری زمان رفت و برگشت پرتو به زمین و با توجه به اینکه سرعت نور در خلا‌ء ثابت است، فاصله‌ی دقیق ماه محاسبه می‌شود. از روی اندازه‌ی ظاهری ماه ...
ادامه مطلب

آیا اندازه‌ی منظومه‌ی شمسی ما نسبت به سایر منظومه‌های کشف‌شده تفاوت بسیاری دارد؟

آيا اندازه‌ي منظومه‌ي شمسي ما نسبت به ساير منظومه‌هاي كشف‌شده تفاوت بسياري دارد؟
به نظر می‌رسد كه منظومه‌ی شمسیِ ما در مقایسه با منظومه‌های تک‌ستاره‌ای، منظومه‌ای عادی است. اخیراً همکاران من مقاله‌ای در گروه پژوهشی «موا» منتشر کرده‌اند که به بررسی آماری سیارات رصد شده با استفاده از همگرایی گرانشی پرداخته‌اند. اگر ما مشخصات رصدی از جمله بازده رصدی را در اختیار داشته باشیم از روی مشاهدات رصدی می‌توان آمار واقعی سیارات را استخراج کرد. نتیجه‌ی این کار در مجله‌ی نیچر به نشاني زیر به چاپ رسیده است: Cassan et al., Nature (2012) 481, 167. نتیجه‌ی این تحقیق این است که 17 درصد از منظومه‌ها، سیاره‌ای مشتری‌مانند، 52 درصد از منظومه‌ها سياره‌اي نپتون‌مانند و 62 درصد از منظومه‌ها سیاره‌اي زمین‌مانند دارند. بنابراین به نظر می‌رسد ...
ادامه مطلب

آیا حقیقت دارد که تاج خورشید از سطح آن بسیار داغ‌تر است؟ چطور چنین چیزی امکان دارد؟

آیا حقیقت دارد که تاج خورشید از سطح آن بسیار داغ‌تر است؟ چطور چنین چیزی امکان دارد؟
بله، همین‌طور است! دمای تاج خورشید بسیار بالاتر از سطح آن است؛ بیش از یک میلیون کلوین! دانشمندان اولین بار در سال 1940 میلادی، از طریق مطالعه‌ی خطوط طیفی تاج خورشید به این دمای بسیار بالا پی‌بردند. تاج یا کورونا لایه‌ی بیرونی جوّ خورشید است که بعد از نورکره (لایه‌ی سطحی خورشید-Photosphere ) و رنگین‌کره (Chromosphere) قرار دارد و از همه‌ی قسمت‌های خورشید رقیق‌تر است. برعکس لایه‌های جوی زمین که دمایشان با دور شدن از سطح کاهش می‌یابد، در خورشید هرچه ارتفاع بیشتر می‌شود با افزایش دما مواجه می‌شویم. به‌طوری که دمای 5700 کلوینی سطح خورشید، در بالاترین قسمت رنگین‌کره ...
ادامه مطلب
تمام حقوق این سایت برای © 2017 پرسش و پاسخ محفوظ است. خدمتی از کانون نگارش و ترجمه کانوت
قدرت گرفته از وردپرس فارسی