برچسب های نوشته ها : خورشید

به اختلاف ۵ درجه‌ای مدار ماه و مدار زمین به دور خورشید آگاهم پس چرا در آغاز هر ماه قمری که مقارنه رخ می‌دهد هلالی از ماه تشکیل نمی‌شود؟ در‌حالی‌که چون مراکز زمین و ماه و خورشید روی یک خط نیستند باید در همان حالت مقارنه هلالی از ماه از دید ناظر زمینی دیده شود در غیر این صورت باید خورشیدگرفتگی رخ دهد که اینگونه نیست؟

به اختلاف 5 درجه‌ای مدار ماه و مدار زمین به دور خورشید آگاهم پس چرا در آغاز هر ماه قمری که مقارنه رخ می‌دهد هلالی از ماه تشکیل نمی‌شود؟ در‌حالی‌که چون مراکز زمین و ماه و خورشید روی یک خط نیستند باید در همان حالت مقارنه هلالی از ماه از دید ناظر زمینی دیده شود در غیر این صورت باید خورشیدگرفتگی رخ دهد که اینگونه نیست؟
واقعیت این است که بر خلاف آرای قدیمی، در لحظه‌ی مقارنه ماه و خورشید، اگر مراکز خورشید و ماه و زمین هر سه در یک امتداد نباشند و خورشیدگرفتگی شکل نگیرد، اندکی هلال ماه تشکیل می‌شود. برای مثال تیری لوگو (Thierry Legault) همین امسال توانست از هلال جوان ماه رمضان در لحظه‌ی مقارنه در 8 جولای 2013 عکس بگیرد. برای مطالعه‌ی بیشترنگاه کنید به مقاله شکار هلال در لحظه تولد، نوشته‌ی محمدحسین الماسی در ماهنامه‌ی نجوم شماره 230، صفحه 8 و 9 و همین طور لینک‌های زیر: http://www.skyandtelescope.com/observing/highlights/The-Ultimate-New-Moon-Sighting-214970991.html http://legault.perso.sfr.fr/new_moon_2010april14.html لیکن به دلیل نزدیک بودن بسیار ...
ادامه مطلب

آیا حقیقت دارد در اوایل سال ۲۰۱۴ فورانی از خورشید به سمت زمین آمد و باعث قطع شدن برق شد؟ چه اتفاقی در انتظار ما است؟

آیا حقیقت دارد در اوایل سال 2014 فورانی از خورشید به سمت زمین آمد و باعث قطع شدن برق شد؟ چه اتفاقی در انتظار ما است؟
نمای نزدیک از لکه‌ی خورشیدی AR1944 - امتیاز تصویر: NASA/SDO برای دیدن تصویر باکیفیت روی آن کلیک کنید. نخستین فعالیت بارز خورشید در سال جدید میلادی روز سه‎­شنبه 7 ژانویه (14 دی) رخ داد. لکه­‌ی خورشیدی AR1944 که یکی از بزرگ‌­ترین گروهِ لکه‌­ها در دهه‌ی گذشته بود فوران کرد و شراره­‌ی به­‌نسبت ملایمی از نوع M7.2 روانه­‌ی فضا نمود. تنها یک ساعت پس از آن، شراره­‌ی شدیدتر و پرانرژی­‌تری این­‎بار از نوع X1.2 به وقوع پیوست. رخداد این شراره همان آثار آشنای ...
ادامه مطلب

آیا فصل‌ها در همه‌ی کشورها یکسان است؟

 آیا فصل‌ها در همه‌ی کشورها یکسان است؟
امتیاز تصویر: ویکی‌پدیا علت پدید آمدن فصل‌های مختلف انحراف زاویه‌ای است که محور دوران زمین به دور خودش با صفحه‌ی مداری زمین به دور خورشید دارد. زاویه‌ی تابش پرتوهای خورشید با زمین بسته به جایگاهی که زمین در مدارش به دور خورشید دارد، در یک منطقه تغییر می‌کند. بنابراین اگر منظور از پرسش ترتیب بروز فصل‌های بهار، تابستان، پاییز و زمستان است، همه‌ی کشورهایی که در یک نیمکره‌ی شمالی یا جنوبی زمین قرار دارند به طور مشترک این فصل‌ها را تجربه می‌کنند. طبیعتاً فصل‌ها در نیمکره‌ی جنوبی و شمالی قرینه‌ی یکدیگر هستند. یعنی همزمان با زمستان نیمکره‌ی ...
ادامه مطلب

دانشمندان چگونه از درون خورشید پی بردند که چه چیزهایی تشکیل شده است؟

دانشمندان چگونه از درون خورشید پی بردند که چه چیزهایی تشکیل شده است؟
مشاهده­‎‌ی مستقیم تنها یکی از راه‌­های بررسی خورشید است. با این روش می‎‌­توان از سطح و لایه‌­های مختلف جوّ خورشید اطلاعات به دست آورد. وقتی با تلسکوپ کوچک مجهز به فیلتر خورشیدی (مثلاً مایلار) به رصد خورشید می‌­پردازیم، بیرونی­‌ترین لایه­‌ی سطح آن، یعنی فوتوسفر یا نورکره­‌ی خورشید را می‌­بینیم.
ادامه مطلب

خورشید (و در نتیجه منظومه‌‌ی شمسی) به سوی کدام منظومه یا ستاره حرکت می‌کند؟

خورشيد (و در نتیجه منظومه‌‌ی شمسی) به سوی کدام منظومه یا ستاره حركت می‌كند؟
خورشید رو به جهتی به نام solar apex با توجه به LSR در حال حرکت و جابه­‌جایی در کهکشان راه­ شیری است. LSR که سر واژه­‌ی Local Standard of Rest است، به معنی حرکت اجرام در کهکشان راه شیری در همسایگی خورشید است. مسیر حرکت این اجرام دقیقاً به صورت دایره نیست. خورشید مسیر گردش خود به گرد مرکز راه شیری (Solar Circle) را با سرعت 220 کیلومتر بر ثانیه با شعاعی به اندازه­‌ی 8 کیلوپارسک و در جهت حرکت عقربه­‌های ساعت، چنانکه از منظر قطب شمال کهکشانی به آن نگاه شود طی می­‌کند و حرکت اندکی به سمت solar apex نسبت به ...
ادامه مطلب

طوفان خورشیدی چیست و چه آثاری دارد؟

طوفان خورشیدی چیست و چه آثاری دارد؟
«طوفان خورشیدی» (یا طوفان مغناطیسی) واژه­‌ای عام است و گاهی به­‌سبب معنای وسیعی که دارد کمی ابهام­‌آمیز به­‌نظر می­‌رسد. از این­‌رو بهتر است از دو دیدگاه مختلف به موضوع طوفان­ خورشیدی بپردازیم
ادامه مطلب

خورشید تا چند سال در مرحله‎ی غول سرخی باقی می‌ماند؟

خورشید تا چند سال در مرحله‎ی غول سرخی باقی می‌ماند؟
خورشید، درست مثل همه‌­ی ستاره­‌های دیگر، روند تحولی خاص خود را دارد؛ در حدود 4/5 میلیارد سال قبل به­‎وجود آمده و به‌­تدریج به تعادل و پایداری رسیده است، و ­اکنون به‌صورت یک ستاره­‌ی معمولی در حال نور افشانی است.
ادامه مطلب

روی هم رفته چند نوع ذره از خورشید جدا و در فضا منتشر می‌شوند و جرم کلی آن‌ها (در هر ثانیه) چقدر است؟

روي هم رفته چند نوع ذره از خورشيد جدا و در فضا منتشر می‌شوند و جرم كلی آن‌ها (در هر ثانيه) چقدر است؟
آن­چه از خورشید به طرف زمین روانه می­‌شود می‌­توان در دو دسته­‌بندی عمده قرار داد: تابش (ذرات نور) و ذرات ماده. تابش شامل فوتون­‌های نور مرئی، پرتوهای فروسرخ و فرابنفش و ایکس و نیز امواج رادیویی است.
ادامه مطلب

تفاوت مدار اجرام کمربند کایپر با ابر اورت چیست؟ و چگونه می‌توان از روی مدار دنباله‌دار تشخیص داد که از کمربند کایپر می‌آید یا از ابر اورت؟

تفاوت مدار اجرام کمربند کایپر با ابر اورت چیست؟ و چگونه می‌توان از روی مدار دنباله‌دار تشخیص داد که از کمربند کایپر می‌آید یا از ابر اورت؟
جالب است بدانید به جز این دو دسته‌ای که به آن اشاره کردید دسته‌های دیگری هم وجود دارند که دنباله‌دارها می‌توانند از آن‌جا به وجود بیایند. در واقع این‌ها اجرام یخی‌ای هستند که به صورت بالقوه می‌توانند زمانی‌که به خورشید نزدیک می‌شوند به دنباله‌دار تبدیل شوند.
ادامه مطلب

چرا سیارات سنگی، گاز ندارند؟ آیا خورشید گاز سیاره‌هایی را که نزدیک‌تر بوده‌اند برای سوخت و ساز خودش جذب کرده است؟

چرا سيارات سنگي، گاز ندارند؟ آيا خورشيد گاز سياره‌هايي را كه نزديك‌تر بوده‌اند براي سوخت و ساز خودش جذب كرده است؟
به طور کلی دو دسته سیاره در منظومه‌ی شمسی وجود دارد؛ گازی و خاکی. اما پاسخ این پرسش که چرا این دو دسته متفاوت هستند به محلی که این سیارات در ابتدای منظومه‌ی شمسی شکل گرفته‌اند برمی‌گردد.
ادامه مطلب

چرا فضا تاریک است؟ بهتر بگویم چرا منظومه‌ی شمسی ما با وجود خورشید فضای تاریکی دارد؟

چرا فضا تاریک است؟ بهتر بگویم چرا منظومه‌ی شمسی ما با وجود خورشید فضای تاریکی دارد؟
همانطور که پیشتر در یکی از پاسخ‌های قبلی توضیح دادم، جّو زمین به علت ترکیب مولکول‌های تشکیل دهنده‌اش بخش آبی از طیف نور خورشید را بیشتر پخش می‌کند و همین امر موجب می‌شود آسمان در طول روز به رنگ آبی و بسیار روشن دیده شود. از طرف دیگر شدت نور خورشید به حدی است که پخش‌شدگی زیاد این نور در جّو موجب رنگ باختن ستاره‌های کم‌نور در برابر نور خورشید می‌شود. پس این جّو زمین است که نقش اصلی را در رنگ و لعاب دادن به آسمان زمین بازی می‌کند. طبیعتاً در ...
ادامه مطلب

بارها عبارت‌هایی مثل «دمای سطح خورشید» را شنیده‌ام. مگر خورشید سطح دارد؟

بارها عبارت‌هايي مثل «دماي سطح خورشيد» را شنيده‌ام. مگر خورشيد سطح دارد؟
خورشید از ماده‌­ی گازی شکل داغی که پلاسما نامیده می­‌شود تشکیل شده است. پلاسما گازی است که به سبب دمای بسیار بالا، الکترون‌های آن (یون­‌های منفی) از هسته ( یون‌های مثبت) جدا شده است. مقدار پلاسمای تشکیل دهنده­‌ی خورشید خیلی زیاد و درنتیجه جرم آن بسیار بالاست (333000 برابر جرم زمین!). لایه­‌های داخلی و مرکزی خورشید در اثر وزن لایه­‌های بالاتر فشرده می­‌شوند و تراکم و چگالی زیادی دارند؛ 150 گرم بر سانتی‌متر مکعب (150 برابر متراکم­‌تر از آب). هر چه از مرکز خورشید به طرف قسمت­‌های بیرونی آن دور شویم از تراکم ماده کاسته می­‌شود و محیط رقیق­‌تر می­‌شود. در آستانه­‌ی خارج شدن از درون خورشید و ورود به فضای پیرامونی آن، ...
ادامه مطلب

آیا ممکن است فعالیت خورشید چنان شدید بشود که آثار مخربی روی زمین یا ساکنان آن بگذارد؟

آيا ممكن است فعاليت خورشيد چنان شديد بشود كه آثار مخربي روي زمين يا ساكنان آن بگذارد؟
یک نمونه از فوران تاجی ماده- دایره‌ی سفید رنگ نشان‌دهنده‌ی ابعاد قرص خورشید است. بیشتر اتفاقاتی که در سطح و جوّ خورشید می‌­افتد دارای ماهیت مغناطیسی هستند. به این معنی که برهم­‌کنش یک میدان مغناطیسی موضعی و متمرکز با پلاسمای داغ خورشید منجر به وقوع یک پدیده‌­ی انفجاری و آزاد شدن انرژی می­‌شود. این گونه پدیده­‌ها انواع مختلف دارند و از نظر ابعاد، زمان و مکان وقوع، طول عمر و انرژی که آزاد می­‌کنند متفاوت‌­اند. زبانه­‌ها (Prominencies)، شراره­‌ها (Flares) و فوران­‌های تاجی ماده (Coronal Mas Ejections- CME’s) از جمله‌­ی آن­‌ها هستند. در این میان CME‌ها بسیار عظیم و پرانرژی ...
ادامه مطلب

آیا طی یک سال می‌توانیم کل ستاره‌هایی که با چشم غیر‌مسلح دیده می‌شوند را ببینیم؟

آیا طی یک سال می‌توانیم کل ستاره‌هایی که با چشم غیر‌مسلح دیده می‌شوند را  ببینیم؟
برای دیدن تمام ستاره‌های مشاهده‌پذیر با چشم غیر‌مسلح نیازی نیست حتماً یک سال زمان صرف کنیم
ادامه مطلب

چرا اول دی که کوتاه‌ترین روز سال است و زمین نسبت به روزهای دیگر انرژی کم‌تری دریافت می‌کند، سردترین روز سال نیست؟ همین‌طور چرا اول تیر گرم‌ترین روز سال نیست؟

چرا اول دي كه كوتاه‌ترين روز سال است و زمين نسبت به روزهاي ديگر انرژي كم‌تري دريافت مي‌كند، سردترين روز سال نيست؟ همين‌طور چرا اول تير گرم‌ترين روز سال نيست؟
دمای هوا تابع عوامل مختلفی است که البته یکی از مهم‌ترین عوامل، زاویه و مدت زمان تابش خورشید است. اگر زاویه‌ی تابش خورشید تنها عامل تعیین دما بود، همه‌ی نقاط با عرض جغرافیایی یکسان، باید دمای مشابه می‌داشتند. در حالی‌که چنین نیست و عوامل دیگر مانند میزان بخار آب ، جریان‌های هوایی و حتی مقدار غبار و آلودگی هوا، بر  دما تاثیر دارند. برای همین دقیقاً هنگام انقلاب تابستانی گرم‌ترین روز سال نیست (هر چند گاهی هم ممکن است  گرم‌ترین روز سال باشد). مثلاً ما هرچه به میانه‌ی تابستان نزدیک می‌شویم میزان بخار آب در شهرهایی که نزدیک منابع ...
ادامه مطلب

چرا در بعضی از عکس‌ها نور منطقه‌البروجی به وضوح دیده می‌شود اما در عکس‌های دیگر از همان منطقه از آسمان آن را نمی‌بینیم؟

چرا در بعضی از عکس‌ها نور منطقه‌البروجی به وضوح دیده می‌شود اما در عکس‌های دیگر از همان منطقه از آسمان آن را نمی‌بینیم؟
پاسخ این پرسش را هم بشنوید و هم بخوانید: نور منطقه‌البروجی بازتاب نور خورشید از ذرات غبار از منظومه‌ی شمسی است که در امتداد خط دایره‌البروج در آسمان ما دیده می‌شود.
ادامه مطلب

چرا آسمان در طول روز آبی به‌نظر می‌رسد، ولی هنگام طلوع و غروب خورشید نارنجی است؟

چرا آسمان در طول روز آبی به‌نظر می‌رسد، ولی هنگام طلوع و غروب خورشید نارنجی است؟
می‌دانیم که نور سفیدی که از خورشید می‌بینیم بخش کوچکی از تشعشع خورشیدی یا همان طیف الکترومغناطیس است. این نور را می‌توان با استفاده از یک منشور به اجزای تشکیل ‌دهنده‌اش که همان رنگ‌های رنگین کمانی است تجزیه نمود. جّو زمین آکنده از مولکول­های گازهای گوناگون است. همین مولکول‌ها هستند که با جذب و نشر نور خورشید بر وضع آب و هوا اثر می­گذارند و البته بیشتر این جذب و نشرها در طول موج‌های خارج از بخش مرئی امواج الکترومغناطیس اتفاق می‌افتد. در حقیقت رنگ آبی آسمان، رنگ سفید ابرها و سرخی شفق و فلق در هنگام طلوع و غروب خورشید ناشی از برهم کنش‌های مختلف ...
ادامه مطلب

مگر خورشید کره‌ای گازی نیست، پس چطور لکه‌های تیره‌ای روی آن شکل می‌گیرند و از بین می‌روند؟

مگر خورشيد كره‌اي گازي نيست، پس چطور لكه‌هاي تيره‌اي روي آن شكل مي‌گيرند و از بين مي‌روند؟
بهتر است در ابتدا ببینیم منظور از «سطح» در یک کره­‌ی گازی (ستاره) چیست؟ خورشید کره­‌ای متشکل از گاز، و اگر دقیق­‌تر بگويیم متشکل از پلاسما است. یعنی گاز داغ یونیده، که به­‌خاطر دمای بالا یون­‌های مثبت و منفی آن از یکدیگر جدا شده­‌اند. اگر قرار باشد توده­‌ای از گاز در ناحیه­‌ای از فضا جمع شود و ستاره­‌ای مانند خورشید را تشکیل دهد، لازم است مقدار آن خیلی زیاد باشد تا اثرات گرانشی متقابل تک­‌تک ذراتش بتواند در نهایت جاذبه­‌ی گرانشی بزرگی ایجاد کند و ذرات  توده را کنار هم نگه دارد و شکل کروی به آن بدهد (جرم خورشید 333000 بار بیشتر از جرم زمین است). بنابراین در قسمت­‌های مرکزی این کره، به دلیل وزن لایه­‌های بالاتر، ماده ...
ادامه مطلب

منشاء عناصر سنگین در زمین چیست؟ با توجه به سن عالم، زمین باید از چندمین نسل ستاره‌ها پدید آمده باشد؟

منشاء عناصر سنگین در زمین چیست؟ با توجه به سن عالم، زمین باید از چندمین نسل ستاره‌ها پديد آمده باشد؟
چه بسیار انسان‌هایی که آمدند و رفتند در رویایی برای تبدیل مس به طلا و چه بسیار کسانی که در این راه گام نهادند و هیچ عایدشان نشد. آرزوهای بر باد رفته‌ای که امروزه کم‌تر فرد آگاهی است که آن را جد‌‌‌ی بگیرد. شیمی به زبان خیلی خودمانی؛ علمِ چیدمانِ اتم‌ها و مولکول‌ها در کنار یکدیگر است، بدون آن که ماهیت هسته‌های تشکیل دهنده‌ی آن‌ها تغییر کند. آن چه تغییر می‌کند فقط نحوه‌ی به اشتراک گذاشتن الکترون‌ها در مدارهای مختلف؛ بین اتم‌های تشکیل دهنده است. برای چنین «دستکاری» در این نحوه‌ی اشتراک‌گذاری الکترون‌ها -که آن را پیوند می‌نامیم، پیوندی بین اتم‌ها- به انرژی زیادی لازم نیست. ...
ادامه مطلب

آیا در تابستان زمین به خورشید نزدیک‌تر است؟

آیا در تابستان زمین به خورشید نزدیک‌تر است؟
بیشتر مردم فکر می‌کنند در تابستان زمین به خورشید نزدیک‌تر است و از این رو علت گرم و سرد شدن هوا در طول سال را به دور و نزدیک شدن زمین از خورشید نسبت می‌دهند. این فرض می‌توانست وقتی صحیح باشد که در فصل تابستان تمام قاره‌های زمین تابستان را تجربه کند. می‌دانید که وقتی ما در ایران که در نیم‌کره‌ی شمالی زمین ساکن هستیم فصل تابستان را سپری می‌کنیم، مردم نیم‌کره‌ی جنوبی زمین مثل ساکنان کشورهای استرالیا و برزیل و آفریقای جنوبی، فصل زمستان را تجربه می‌کنند و برعکس وقتی زمستان به ایران می‌رسد آن‌ها طعم گرمای تابستان را می‌چشند. بنابراین وقتی این پرسش را مطرح ...
ادامه مطلب

آیا حقیقت دارد که تاج خورشید از سطح آن بسیار داغ‌تر است؟ چطور چنین چیزی امکان دارد؟

آیا حقیقت دارد که تاج خورشید از سطح آن بسیار داغ‌تر است؟ چطور چنین چیزی امکان دارد؟
بله، همین‌طور است! دمای تاج خورشید بسیار بالاتر از سطح آن است؛ بیش از یک میلیون کلوین! دانشمندان اولین بار در سال 1940 میلادی، از طریق مطالعه‌ی خطوط طیفی تاج خورشید به این دمای بسیار بالا پی‌بردند. تاج یا کورونا لایه‌ی بیرونی جوّ خورشید است که بعد از نورکره (لایه‌ی سطحی خورشید-Photosphere ) و رنگین‌کره (Chromosphere) قرار دارد و از همه‌ی قسمت‌های خورشید رقیق‌تر است. برعکس لایه‌های جوی زمین که دمایشان با دور شدن از سطح کاهش می‌یابد، در خورشید هرچه ارتفاع بیشتر می‌شود با افزایش دما مواجه می‌شویم. به‌طوری که دمای 5700 کلوینی سطح خورشید، در بالاترین قسمت رنگین‌کره ...
ادامه مطلب
تمام حقوق این سایت برای © 2017 پرسش و پاسخ محفوظ است. خدمتی از کانون نگارش و ترجمه کانوت
قدرت گرفته از وردپرس فارسی