آرشیو نویسنده

به اختلاف ۵ درجه‌ای مدار ماه و مدار زمین به دور خورشید آگاهم پس چرا در آغاز هر ماه قمری که مقارنه رخ می‌دهد هلالی از ماه تشکیل نمی‌شود؟ در‌حالی‌که چون مراکز زمین و ماه و خورشید روی یک خط نیستند باید در همان حالت مقارنه هلالی از ماه از دید ناظر زمینی دیده شود در غیر این صورت باید خورشیدگرفتگی رخ دهد که اینگونه نیست؟

به اختلاف 5 درجه‌ای مدار ماه و مدار زمین به دور خورشید آگاهم پس چرا در آغاز هر ماه قمری که مقارنه رخ می‌دهد هلالی از ماه تشکیل نمی‌شود؟ در‌حالی‌که چون مراکز زمین و ماه و خورشید روی یک خط نیستند باید در همان حالت مقارنه هلالی از ماه از دید ناظر زمینی دیده شود در غیر این صورت باید خورشیدگرفتگی رخ دهد که اینگونه نیست؟
واقعیت این است که بر خلاف آرای قدیمی، در لحظه‌ی مقارنه ماه و خورشید، اگر مراکز خورشید و ماه و زمین هر سه در یک امتداد نباشند و خورشیدگرفتگی شکل نگیرد، اندکی هلال ماه تشکیل می‌شود. برای مثال تیری لوگو (Thierry Legault) همین امسال توانست از هلال جوان ماه رمضان در لحظه‌ی مقارنه در 8 جولای 2013 عکس بگیرد. برای مطالعه‌ی بیشترنگاه کنید به مقاله شکار هلال در لحظه تولد، نوشته‌ی محمدحسین الماسی در ماهنامه‌ی نجوم شماره 230، صفحه 8 و 9 و همین طور لینک‌های زیر: http://www.skyandtelescope.com/observing/highlights/The-Ultimate-New-Moon-Sighting-214970991.html http://legault.perso.sfr.fr/new_moon_2010april14.html لیکن به دلیل نزدیک بودن بسیار ...
ادامه مطلب

صورت‌فلکی جبار در کدام جهت قرار دارد؟

صورت‌فلکی جبار در کدام جهت قرار دارد؟
عکس از Matthew Spinelli   پیش از پاسخ دادن اجازه دهید نخست پرسش را اصلاح کنیم. برای پرسیدن نشانی هر چیزی روی زمین می‌­توان این گونه پرسش را پرسید: پرسش: شهر اصفهان در کدام جهت نسبت به تهران قرار دارد؟ پاسخ: در جهت جنوب پرسش: کوه دماوند در کدام جهت نسبت به تهران قرار دارد؟ پاسخ: در جهت مشرق اصولاً در بحث نشان دادن نقاط در جغرافیا، پرسیدن جهت هر چیزی در شرایطی معنی‌دار است که اول موقعیت ناظر روی زمین مشخص شده باشد. در غیر این صورت اساس پرسش زیر سوال می­‌رود. به علاوه ذکر جهات جغرافیایی ...
ادامه مطلب

طبق تعریف ماه‌گرفتگی به نظر می‌رسد که سایه‌ی زمین در طول ماه همیشه روی آن می‌افتد که ماه اشکال گوناگونی دارد، یعنی همیشه ماه‌گرفتگی رخ می‌دهد؟

طبق تعریف ماه‌گرفتگی به نظر می‌رسد که سایه‌ی زمین در طول ماه همیشه روی آن می‌افتد که ماه اشکال گوناگونی دارد، یعنی همیشه ماه‌گرفتگی رخ می‌دهد؟
دوست عزیز آنچه مفروض شما در پرسش است، تغییر شکل هلال‌های ماه در طول یک ماه قمری است که از اصطلاح تغییر اهله یا تغییر فاز برای آن استفاده می‌شود. گردش ماه به دور زمین و زاویه‌ی تابش پرتوهای نور خورشید به روی ماه و انعکاس آن از سطح روشن ماه و همچنین دیدن بخش تاریک ماه که پشت به خورشید است از دید ناظر زمینی سبب می‌شود که بسته به زاویه‌ی موقعیت زمین و ماه و خورشید نسبت به یکدیگر در طول یک ماه قمری گاهی بخش بیشتر یا کمتر از شب یا روز ماه را ببینیم. در نتیجه هلال‌های نازک ...
ادامه مطلب

با توجه به اینکه مدار پلوتو، مدار نپتون را قطع می‌کند آیا این امکان وجود دارد که این دو با هم برخورد کنند؟

با توجه به اینکه مدار پلوتو، مدار نپتون را قطع می‌کند آیا این امکان وجود دارد که این دو با هم برخورد کنند؟
مدار پلوتو بیضی نسبتاً کشیده‌ای است که یک دور گردش مداری آن به دور خورشید حدود 248 سال طول می‌کشد. انحراف زاویه 17 درجه‌ای مدار پلوتو با صفحه‌ی منظومه‌ی شمسی و دایره‌البروج سبب می‌شود که نیمی از مسیر گردشش به دور خورشید را در بالای این صفحه و نیمی دیگر را در پایین این صفحه طی کند. پلوتو در حضیض مداری در حدود 29 واحد نجومی و در اوج مداری حدود 49 واحد نجومی از خورشید فاصله دارد (هر واحد نجومی به اندازه‌ی‌ متوسط فاصله‌ی زمین تا خورشید، یعنی حدود 150 میلیون کیلومتر در نظر گرفته می‌شود)....
ادامه مطلب

خورشید (و در نتیجه منظومه‌‌ی شمسی) به سوی کدام منظومه یا ستاره حرکت می‌کند؟

خورشيد (و در نتیجه منظومه‌‌ی شمسی) به سوی کدام منظومه یا ستاره حركت می‌كند؟
خورشید رو به جهتی به نام solar apex با توجه به LSR در حال حرکت و جابه­‌جایی در کهکشان راه­ شیری است. LSR که سر واژه­‌ی Local Standard of Rest است، به معنی حرکت اجرام در کهکشان راه شیری در همسایگی خورشید است. مسیر حرکت این اجرام دقیقاً به صورت دایره نیست. خورشید مسیر گردش خود به گرد مرکز راه شیری (Solar Circle) را با سرعت 220 کیلومتر بر ثانیه با شعاعی به اندازه­‌ی 8 کیلوپارسک و در جهت حرکت عقربه­‌های ساعت، چنانکه از منظر قطب شمال کهکشانی به آن نگاه شود طی می­‌کند و حرکت اندکی به سمت solar apex نسبت به ...
ادامه مطلب

مگر انقلاب تابستانی در اول تیر نیست پس چرا گرم‌ترین روزهای سال در مرداد است؟

مگر انقلاب تابستانی در اول تیر نیست پس چرا گرم‌ترين روزهاي سال در مرداد است؟
می­‌دانیم که تغییر فصل­‌ها نتیجه­‌ی تغییر زاویه­‌ی تابش خورشید در طول یک سال است. اما روند گرم شدن و سرد شدن هوا لزوماً تابع تغییر زاویه­‌ی تابش خورشید نیست و بیشتر به نوع اقلیم آن منطقه برمی­‌گردد.
ادامه مطلب

هنگام ذکر ارتفاع کوه‌ها در سیارات دیگر خط صفر کجاست؟

 هنگام ذکر ارتفاع کوه‌ها در سیارات دیگر خط صفر کجاست؟
از آنجا که در سطح مریخ دریا و اقیانوسی وجود ندارد تا بتوان از معیار «ارتفاع عوارض از سطح دریای آزاد» استفاده کرد، قاعدتاً یک سطح صفری را به عنوان مرجع تعیین ارتفاع در این سیاره بایستی در نظر گرفت. به این سطح Areoid of Mars می‌گویند که معادل زمین‌واره (geoid) در زمین است. زمین‌واره (Geoid) حالتی تعریف می‌شود که سطح اقیانوس‌های زمین در وضعیتی قرار داشته باشند که سطح ارتفاعشان فقط تحت تأثیر گرانش زمین باشند، به طوری که اثر باد و جریان‌های اقیانوسی و جزر و مدی در ارتفاع سطح دریاها حذف شده باشد....
ادامه مطلب

آیا اگر روزی از روی کره‌ی دیگری مانند ماه به آسمان نگاه کنیم ممکن است اجرامی ببینیم که تا به حال ندیده باشیم؟

 آیا اگر روزی از روی کره‌ی دیگری مانند ماه به آسمان نگاه کنیم ممکن است اجرامی ببینیم که تا به حال ندیده باشیم؟
ستاره‌هایی که با چشم غیر مسلح در آسمان می‌بینم به قدری از ما دور هستند که حتی اگر میلیون‌ها کیلومتر با فضاپیما در منظومه‌ی شمسی جابه‌جا شویم و به کُرات دیگری مانند مریخ و زهره و عطارد و حتی اقمار مشتری و زحل و اورانوس و نپتون برویم، باز هم کماکان همان آسمان و همان صورت‌های فلکی و همان اجرام غیر‌ستاره‌ای را خواهیم دید که پیش‌تر از زمین می‌توانستیم ببینیم. می‌توانید امتحان کنید! اگر نرم افزار آسمان‌نمای آسمان پُرستاره (Starry Night) را روی رایانه‌ی خود نصب کرده‌اید موقعیت ناظر را در این نرم‌افزار به کره‌ی ماه یا سیاره‌ی دیگری مانند مریخ ...
ادامه مطلب

چرا فضا تاریک است؟ بهتر بگویم چرا منظومه‌ی شمسی ما با وجود خورشید فضای تاریکی دارد؟

چرا فضا تاریک است؟ بهتر بگویم چرا منظومه‌ی شمسی ما با وجود خورشید فضای تاریکی دارد؟
همانطور که پیشتر در یکی از پاسخ‌های قبلی توضیح دادم، جّو زمین به علت ترکیب مولکول‌های تشکیل دهنده‌اش بخش آبی از طیف نور خورشید را بیشتر پخش می‌کند و همین امر موجب می‌شود آسمان در طول روز به رنگ آبی و بسیار روشن دیده شود. از طرف دیگر شدت نور خورشید به حدی است که پخش‌شدگی زیاد این نور در جّو موجب رنگ باختن ستاره‌های کم‌نور در برابر نور خورشید می‌شود. پس این جّو زمین است که نقش اصلی را در رنگ و لعاب دادن به آسمان زمین بازی می‌کند. طبیعتاً در ...
ادامه مطلب

آیا طی یک سال می‌توانیم کل ستاره‌هایی که با چشم غیر‌مسلح دیده می‌شوند را ببینیم؟

آیا طی یک سال می‌توانیم کل ستاره‌هایی که با چشم غیر‌مسلح دیده می‌شوند را  ببینیم؟
برای دیدن تمام ستاره‌های مشاهده‌پذیر با چشم غیر‌مسلح نیازی نیست حتماً یک سال زمان صرف کنیم
ادامه مطلب

چرا گاهی هلال روشن ماه به جای این‌که در نیم‌کره‌ی غربی یا شرقی ماه تشکیل شده باشد در نیم‌کره‌ی جنوبی است؟

چرا گاهي هلال روشن ماه به جای این‌که در نیم‌کره‌ی غربی یا شرقی ماه تشکیل شده باشد در نیم‌کره‌ی جنوبی است؟
  از ابتدای ماه قمری و تشکیل هلال، همواره هلال ماه از سمت شرق روشن می‌شود و پس از رسیدن به شب چهاردهم از سمت شرق روند تاریکی‌اش ادامه پیدا می‌کند تا روز آخر ماه قمری که به کلی تاریک شود و مجدداً در ابتدای ماه قمری بعد دوباره از سمت شرق فاز ماه شروع به گسترش کند. بنابراین همواره هلال ماه یا بخش عمده‌اش در نیم‌کره شرقی واقع است یا در نیمکره‌ی غربی ماه و البته در حالت بدر هر دو نیم‌کره از دید ناظر زمینی روشن است. به عبارت دیگر حالتی به وجود نمی‌آید که نیم‌کره جنوبی ماه روشن باشد ...
ادامه مطلب

چرا خوشه‌هایی که از ستاره تشکیل شده‌اند در بزرگ‌نمایی کم یا با چشم غیرمسلح به شکل توده‌ی مه‌آلود دیده می‌شوند؟

 چرا خوشه‌هايی كه از ستاره تشكيل شده‌اند در بزرگ‌نمايی كم يا با چشم غيرمسلح به شكل توده‌ی مه‌آلود ديده می‌شوند؟
خوشه‌ی کروی M13 در صورت‌فلکی جاثی - عکس از مسعود صفری خوشه‌های ستاره‌ای باز معمولاً از ده‌ها تا صدها ستاره به نسبت جوان تشکیل شده‌اند. بسیاری از اینها معمولاً با چشم غیرمسلح همچون توده‌ای مه‌آلود در آسمان به نظر می‌رسند. مانند خوشه‌ی پروانه، خوشه‌ی کندوی عسل و خوشه‌ی خی و اچ. اما وقتی با تلسکوپ یا دوربین دوچشمی این خوشه‌ها را رصد می‌کنیم، می‌بینیم که از ده‌ها ستاره تشکیل شده‌اند. مردمک چشم انسان در تاریکی شب بسته به سن، جنسیت و ویژگی‌های وراثتی افراد، بین 5 تا 7 میلیمتر گشوده می‌شود که به طور متوسط می‌توان عدد 6 میلیمتر را در نظر گرفت. ...
ادامه مطلب

چرا اغلب اجرام آسمانی (زمین، ماه و ..) به شکل کره هستند؟ و چرا کهکشان‌ها و سحابی‌ها کروی نیستند؟

چرا اغلب اجرام آسمانی (زمین، ماه و ..) به شکل کره هستند؟ و چرا کهکشان‌ها و سحابی‌ها كروي نيستند؟
البته حتماً می‌دانید که سیاره‌ها به طور کامل گرد و کروی نیستند! با این حال اگر بخواهیم آنها را به طور تقریبی یک کره در نظر بگیریم و علتش را توضیح دهیم نخست بیایید یک سیاره را تصور کنیم؛ یک جرم بسیار بزرگ در فضا که کشش گرانشی زیادی را به واسطه‌ی جرم زیاد خود اعمال می‌کند. حالا اگر این سیاره بزرگ باشد این کشش گرانشی با شدت بیشتری به طرف هسته‌اش وارد می‌شود. در حقیقت شکل کره، طبیعی‌ترین و پایدارترین شکل است که یک جرم بسیار چگال به واسطه‌ی گرانش اولیه‌‌‌‌ی خودش می‌تواند در فضا پیدا کند. معمولاً اگر قطر ...
ادامه مطلب

چرا آسمان در طول روز آبی به‌نظر می‌رسد، ولی هنگام طلوع و غروب خورشید نارنجی است؟

چرا آسمان در طول روز آبی به‌نظر می‌رسد، ولی هنگام طلوع و غروب خورشید نارنجی است؟
می‌دانیم که نور سفیدی که از خورشید می‌بینیم بخش کوچکی از تشعشع خورشیدی یا همان طیف الکترومغناطیس است. این نور را می‌توان با استفاده از یک منشور به اجزای تشکیل ‌دهنده‌اش که همان رنگ‌های رنگین کمانی است تجزیه نمود. جّو زمین آکنده از مولکول­های گازهای گوناگون است. همین مولکول‌ها هستند که با جذب و نشر نور خورشید بر وضع آب و هوا اثر می­گذارند و البته بیشتر این جذب و نشرها در طول موج‌های خارج از بخش مرئی امواج الکترومغناطیس اتفاق می‌افتد. در حقیقت رنگ آبی آسمان، رنگ سفید ابرها و سرخی شفق و فلق در هنگام طلوع و غروب خورشید ناشی از برهم کنش‌های مختلف ...
ادامه مطلب

کاشفان دنباله‌دار چگونه می‌توانند دنباله‌دار بسیار کم‌نوری را که ثبت آن فوق‌العاده دشوار است کشف کنند؟ آیا بخش کوچکی از آسمان را کاوش می‌کنند؟

كاشفان دنباله‌دار چگونه مي‌توانند دنباله‌دار بسيار كم‌نوري را كه ثبت آن فوق‌العاده دشوار است كشف كنند؟ آيا بخش كوچكي از آسمان را كاوش مي‌كنند؟
روش‌های مختلفی برای کشف دنباله‌دارها وجود دارد: ازجستجوهای آماتوری ساده گرفته تا ماهواره‌های نقشه‌بردار آسمان که در بازه‌های زمانی مشخصی بخش‌هایی از آسمان را پایش می‌کنند
ادامه مطلب

لطفاً توضیح دهید که ثانیه و دقیقه وساعت در اندازه‌گیری‌ها یعنی چه؟و هر درجه مثلاً چند ثانیه است؟

لطفاً توضیح دهید که ثانیه و دقیقه وساعت در اندازه‌گیری‌ها یعنی چه؟و هر درجه مثلاً چند ثانیه است؟
بابلی‌ها در حدود 2600 سال پیش پیشرفت‌هایی در علوم گوناگون داشتند و در این مسیر ابداعاتی را ایجاد کردند. مثلاً از جمله نخستین اقوامی بودند که واحد هفته را برای گاه‌شماری استفاده کردند. یا این‌که عدد پایه 60 را برای یک ساعت در نظر گرفتند و به این ترتیب هر ساعت به 60 دقیقه قابل قسمت بود و هر دقیقه به 60 ثانیه. توجیه‌شان این بود که به اعداد 1 ، 2 ، 3 ، 5 ، 6 ، 10 ، 15 ، 20 ، 30 قابل تقسیم است. برای اندازه‌گیری محیط دایره بابلی‌ها آن را قابل تقسیم به 360 قسمت یا 360 درجه می‌دانستند ...
ادامه مطلب
برچسب :

آیا در تابستان زمین به خورشید نزدیک‌تر است؟

آیا در تابستان زمین به خورشید نزدیک‌تر است؟
بیشتر مردم فکر می‌کنند در تابستان زمین به خورشید نزدیک‌تر است و از این رو علت گرم و سرد شدن هوا در طول سال را به دور و نزدیک شدن زمین از خورشید نسبت می‌دهند. این فرض می‌توانست وقتی صحیح باشد که در فصل تابستان تمام قاره‌های زمین تابستان را تجربه کند. می‌دانید که وقتی ما در ایران که در نیم‌کره‌ی شمالی زمین ساکن هستیم فصل تابستان را سپری می‌کنیم، مردم نیم‌کره‌ی جنوبی زمین مثل ساکنان کشورهای استرالیا و برزیل و آفریقای جنوبی، فصل زمستان را تجربه می‌کنند و برعکس وقتی زمستان به ایران می‌رسد آن‌ها طعم گرمای تابستان را می‌چشند. بنابراین وقتی این پرسش را مطرح ...
ادامه مطلب

آیا شایعه‌ی تاریک شدن زمین در روزهای ۲۳ تا ۲۵ دسامبر حقیقت دارد؟ علت علمی آن چیست؟

آيا شايعه‌ي تاريك شدن زمين در روزهاي 23 تا 25 دسامبر حقيقت دارد؟ علت علمي آن چيست؟
پاسخ اين پرسش را يك‌بار در قالب يادداشتي در ماهنامه‌ي نجوم داده‌ام. حالا مي‌توانم همان را در اين‌جا هم بياورم: این روزها ایمیلی دست به دست بین کاربران اینترنت در حال چرخیدن است با این مضمون که در شب‌های 23 تا 25 دسامبر (3 تا 5 دی) به علت هم‌ترازی زمین با خورشید قرار است سه روز زمین تاریک شود و این مقدمه‌ای است برای آغاز یک جهان جدید. نشانی صفحه‌ای در وبگاه ناسا هم به عنوان منبع در این خبر ذکر شده که این پدیده‌ی علمی و عجیب را توضیح می‌دهد. نویسنده‌ی خبر اشاره کرده است که «این پایان جهان نیست. این هم‌ترازی جهان است، جایی‌که خورشید و ...
ادامه مطلب

چرا هر ماه کسوف یا خسوف رخ نمی‌دهد؟

چرا هر ماه کسوف یا خسوف رخ نمی‌دهد؟
برای دیدن نمایی بزرگ‌تر روی تصویر کلیک کنید دلیل اصلی بر می‌گردد به انحراف حدود 5 درجه ای مدار چرخش ماه به دور زمین نسبت به مدار چرخش زمین به دور خورشید. اگر این دو مدار کاملاً بر هم منطبق بودند، آنگاه ما در اول هر ماه قمری شاهد کسوف و در وسط ماه قمری شاهد خسوف بودیم. ما چون خودمان روی زمین ساکن هستیم، نمی توانیم شاهد چگونگی وضعیت گردش زمین به دور خورشید باشیم. ما این حرکت زمین را به صورت حرکت ظاهری خورشید در میان ستارگان، روی خطی که به آن دایره البروج می گویند مشاهده می‌کنیم. به عبارت دیگر ما میبینیم مسیری که خورشید در ...
ادامه مطلب
تمام حقوق این سایت برای © 2017 پرسش و پاسخ محفوظ است. خدمتی از کانون نگارش و ترجمه کانوت
قدرت گرفته از وردپرس فارسی