آرشیو نویسنده

اِبن هیثم در زمان جوانی سطح ماه را صیقلی می‌دانسته که نور را بازتاب می‌کند اما با گذشت زمان ثابت کرد که ماه نور خورشید را مثل سطح کدر گسیل می‌کند با چه استدلالی می‌توان نظر جوانی او را رد کرد؟

اِبن هیثم در زمان جوانی سطح ماه را صیقلی می‌دانسته که نور را بازتاب می‌کند اما با گذشت زمان ثابت کرد که ماه نور خورشید را مثل سطح کدر گسیل می‌کند با چه استدلالی می‌توان نظر جوانی او را رد کرد؟
پیشینیان ابن هیثم سطح ماه را صیقلی می‌دانستند ولی ابن هیثم نشان داد که اگر سطح ماه صیقلی باشد و مانند یک آینه نور خورشید را منعکس کند آنگاه باید ما تصویر خورشید را در سطح ماه می‌دیدیم که اطرافش سیاه است. در واقع اگر ماه یک آینه‌ی محدب باشد خورشید به صورت یک نقطه‌ی بسیار پرنور در سطح ماه دیده خواهد شد. فرض کنید در یک اتاق تاریک تصویر یک چراغ قوه را در یک آینه ببینیم. اطراف آن تاریک خواهد. تصویر در آینه‌های محدب کوچکتر هم می‌شود بنابراین تصویر منبع نور به اندازه‌ی کوچکی دیده خواهد شد. ولی ...
ادامه مطلب
برچسب : ,

چرا با این‌که نقش ایرانیان و مسلمانان در پیشبرد نجوم‌ بسیار پر رنگ بوده حتی در بعضی موارد مرز‌شکنی هم داشته‌اند، اما این نقش در محافل علمی خیلی مورد توجه نیست؟ حتی در بعضی کتب معتبر نجوم نقش دانشمندان مسلمان در حد ترجمه‌ی آثار یونانی، تنزل می‌یابد؟

 چرا با این‌که نقش ایرانیان و مسلمانان در پیشبرد نجوم‌ بسیار پر رنگ بوده حتی در بعضی موارد  مرز‌شکنی هم داشته‌اند، اما این نقش در محافل علمی خیلی مورد توجه نیست؟ حتی در بعضی کتب معتبر نجوم نقش دانشمندان مسلمان در حد ترجمه‌ی آثار یونانی، تنزل می‌یابد؟
مورخان علم در اوایل قرن بیستم تصور خامی نسبت به تاریخ علم در تمدن اسلامی داشتند. به همین دلیل تصویری که از نقش دانشمندان اسلامی در تاریخ علم ارائه دادند به ترجمه و انتقال علوم یونانی محدود می‌شد. اما با پیشرفت رشته‌ی تاریخ علم اسلامی، نقش پُررنگ و مؤثر دانشمندان این دوره هر چه بیشتر خود را نشان داد. به ویژه مشخص شد که منجمان تمدن اسلامی به تصحیح و نقد مدل‌های سیاره‌ای بطلمیوسی دست زده‌اند و نه تنها بعضی پارامترهای رصدی و محاسباتی بطلمیوس را تصحیح کرده‌اند بلکه از قرن هفتم به بعد مدل‌های سیاره‌ای پیچیده‌ای به عنوان مدل‌های غیربطلمیوسی برای حرکات ...
ادامه مطلب

چرا نام تعدادی از ستاره‌ها عربی‌ است؟

چرا نام تعدادی از ستاره‌ها عربی‌ است؟
پس از آنکه نجوم یونانی از طریق ترجمه‌ی عربی کتاب مجسطی به دانشمندان تمدن اسلامی معرفی شد، منجم بزرگی به نام عبدالرحمن صوفی کتابی در قرن سوم و چهارم هجری قمری به نام صورالکواکب به رشته تحریر درآورد. این کتاب علاوه بر معرفی صورفلکی و اسامی ستارگان یونانی یافته‌های جدید صوفی را نیز شامل می‌شود. علاوه‌بر این اسامی ستارگان و افسانه‌های نجومی عرب پیش از اسلام را نیز معرفی می‌کند. پس از آن که محتوای این کتاب در قرن 13 از طریق ترجمه‌های کتب نجومی عربی به لاتین ترجمه شد منبعی شد برای آشنایی غربیان با نجوم یونانی و عربی. بنابراین بسیاری از ...
ادامه مطلب

نخستین کسی که حرکت تقدیمی زمین را کشف کرد که بود و چگونه به آن پی برد؟

نخستین کسی كه حركت تقدیمی زمین را كشف كرد که بود و چگونه به آن پی برد؟
تصویری از ابرخس یا هیپارخوس طبق کتاب مجسطی که بطلمیوس در قرن دوم میلادی در اسکندریه نوشته است، اَبَرخس یا هیپارخوس منجم یونانی قرن دوم پیش از میلاد نخستین کسی است که حرکت تقدیمی را کشف کرده است. البته در آن زمان زمین را ساکن می‌دانستند و حرکت تقدیمی را به آسمان منتسب می‌کردند. هیپارخوس با اندازه‌گیری موقعیت ستارگان نسبت به نقطه‌ی اعتدال بهاری متوجه شد که تمامی ستارگان در حرکتی رو به شرق نسبت به اعتدال بهاری همراهی می‌کنند. این حرکت به اعتقاد او 1 درجه در هر صد سال بود. او موقعیت ستاره‌ی سماک اعزل و قلب ...
ادامه مطلب

علائمی که به عنوان نماد سیارات می‌شناسیم بیانگر چه مطالبی هستند؟ آیا مطالبی مانند نحس بودن برخی از آن‌ها یا موارد از این‌دست درباره‎ی این علائم صحیح است؟

علائمی که به عنوان نماد سيارات می‌شناسيم بيانگر چه مطالبی هستند؟ آیا مطالبی مانند نحس بودن برخی از آن‌ها یا موارد از این‌دست درباره‎ی این علائم صحيح است؟
هر کدام از سیارات در اساطیر یونانی و رومی به یکی از خدایان متعلق‌اند و این علامت‌ها صرف نظر از سعد یا نحس بودن اثر آن‌ها است.
ادامه مطلب

در میان دانشمندان ایرانی کدام‌یک بیشترین سهم را در پیشبرد اخترشناسی داشته و چه کشف‌هایی انجام داده‌ است؟

در ميان دانشمندان ايراني كدام‌يك بيشترين سهم را در پيشبرد اخترشناسي داشته و چه كشف‌هايي انجام داده‌ است؟
واقعاً پاسخ دادن به این پرسش بسیار سخت است. زیرا نمی‌توان دستاوردهای منجمان تمدن اسلامی را با هم مقایسه کرد از طرف دیگر مرز بین منجم ایرانی و غیرایرانی اصلاً مشخص نیست. آیا ابوریحان بیرونی که در خوارزم متولد شده ایرانی است یا ازبک؟ چیزی به نام ملیت ایرانی در گذشته وجود نداشته است. می‌توان فهرستی از منجمان تمدن اسلامی که از بقیه درخشان تر بودند تهیه کرد. مثلاً ابوریحان بیرونی که روشی بسیار دقیق برای شعاع کره‌ی زمین ارائه داد. ثابت بن قره و بتانی که حرکت اوج مدار خورشید را کشف کردند. ابن هیثم که اشکالات علمی مدلهای بطلمیوسی ...
ادامه مطلب

وقتی گالیله از تلسکوپ استفاده کرد ایران در چه حال و هوایی بود؟ به عبارت دیگر چقدر طول کشید تا تلسکوپ وارد ایران بشود؟

وقتي گاليله از تلسكوپ استفاده كرد ايران در چه حال و هوايي بود؟ به عبارت ديگر چقدر طول كشيد تا تلسكوپ وارد ايران بشود؟
آخرین منجم بزرگ دوره‌ی اسلامی شمس‌الدین خفری در قرن شانزدهم میلادی همزمان با کپرنیک کتاب شرح تذکره‌ی خود را نوشت. وی در این کتاب مانند تمامی منجمان دوره‌ی اسلامی سکون و مرکزیت زمین را اثبات کرده است.
ادامه مطلب

اوج پیشرفت نجوم در ایران در دوران کدام حکمران یا سلسله بود؟

اوج پيشرفت نجوم در ايران در دوران كدام حكمران يا سلسله بود؟
همانطور که می‌دانید مفهوم ملیت ایرانی مفهومی است که در قرن اخیر به وجود آمده است. بنابراین مثلاً باید بگوییم اوج پیشرفت در علم نجوم در دوره‌ی اسلامی در میان دانشمندان فارسی زبان چه زمانی بوده است. منطقه‌ی فرهنگی ما در دوران‌های مختلف به صورت تکه تکه تحت حکومت‌های مختلف بوده است ولی از نظر علمی هیچ مرزی بین سرزمین‌ها نبوده است. بلکه تمدن اسلامی تقریباً  یک واحد یکپارچه بوده است که تحولات علمی را نمی‌توان به نقطه‌ی خاصی از آن منتسب کرد. مثلاً زمانی شهر بغداد مرکز بوده، همه‌ی دانشمندان از نقاط مختلف مثل شیراز و ...
ادامه مطلب

آیا دانشمندی ایرانی بوده است که قبل از کوپرنیک زمین را در جای درست خودش قرار داده باشد؟

آيا دانشمندي ايراني بوده است كه قبل از كوپرنيك زمين را در جاي درست خودش قرار داده باشد؟
منجمان ایرانی در دوره‌ی اسلامی دلایلی مختلفی برای مرکزیت و سکون زمین در مرکز عالم داشتند. این دلایل آن‌ها بر اساس رصد و استدلال‌های فیزیکی بود؛ مثلاً اگر زمین در مرکز عالم نباشد و به یک طرف آن نزدیک‌تر باشد، آنگاه ستارگان زمان طلوع به ما نزدیک‌تر و در زمان غروب دورتر خواهند بود ودلایل بسیار دیگر. بنابراین هیچ کدام از منجمان ایرانی چه قبل و چه بعد از اسلام به خورشید مرکزی معتقد نبودند زیرا آن‌ها خود را ملتزم کرده بودند که فقط نظریاتی را بپذیرند که با مشاهده هماهنگ باشد و در آن زمان مرکزیت و سکون زمین از همه بیشتر با مشاهدات و رصدها ...
ادامه مطلب
تمام حقوق این سایت برای © 2017 پرسش و پاسخ محفوظ است. خدمتی از کانون نگارش و ترجمه کانوت
قدرت گرفته از وردپرس فارسی