لطفاً توضیح دهید که ثانیه و دقیقه وساعت در اندازه‌گیری‌ها یعنی چه؟و هر درجه مثلاً چند ثانیه است؟

پاسخ اختصاصی به کانوت:

مدرس نجوم رصدخانه آموزشی زعفرانیه تهران - عضو تحریریه ماهنامه نجوم

بابلی‌ها در حدود ۲۶۰۰ سال پیش پیشرفت‌هایی در علوم گوناگون داشتند و در این مسیر ابداعاتی را ایجاد کردند. مثلاً از جمله نخستین اقوامی بودند که واحد هفته را برای گاه‌شماری استفاده کردند. یا این‌که عدد پایه ۶۰ را برای یک ساعت در نظر گرفتند و به این ترتیب هر ساعت به ۶۰ دقیقه قابل قسمت بود و هر دقیقه به ۶۰ ثانیه. توجیه‌شان این بود که به اعداد ۱ ، ۲ ، ۳ ، ۵ ، ۶ ، ۱۰ ، ۱۵ ، ۲۰ ، ۳۰ قابل تقسیم است.

برای اندازه‌گیری محیط دایره بابلی‌ها آن را قابل تقسیم به ۳۶۰ قسمت یا ۳۶۰ درجه می‌دانستند و این عدد ۳۶۰ خود مضربی بود از عدد پایه ۶۰٫ ما نیز هم‌چنان امروزه محیط دایره را به ۳۶۰ قسمت یا ۳۶۰ درجه تقسیم می کنیم. هر یک درجه از محیط دایره به ۶۰ دقیقه قوسی و هر دقیقه قوسی به ۶۰ ثانیه قوسی تقسیم می‌شود.

محیط کره‌ی آسمان روی استوای سماوی یا هر دایره‌ی عظیمه‌ی دیگری نیز بر طبق قاعده‌ی بالا ۳۶۰ درجه است و هر درجه به ۶۰ دقیقه قوسی و هر دقیقه قوسی به ۶۰ ثانیه قوسی تقسیم می‌شود. پس یک درجه معادل با ۳۶۰۰ ثانیه قوسی است.

امروزه ما برای اندازه‌گیری مقادیر کمتر از یک درجه در هندسه و نجوم کروی، بیشتر از واحدهای اعشاری استفاده می‌کنم. یعنی یک درجه را قابل قسمت به ۱۰۰ بخش در نظر می‌گیریم و به این ترتیب مثلاً به جای اینکه بگوییم در کره‌ی آسمان زاویه بین دو سیاره ۲ درجه و ۲۴ دقیقه قوسی است، می‌گوییم دو سیاره ۲/۴ درجه از یکدیگر جدایی زاویه ای دارند.

ما برای اندازه‌گیری زوایا همیشه مجبور به استفاده از واحد درجه که ابداع بابلی ها بود نیستیم. مثلاً می‌توانیم از واحد «میلییم» برای اندازه‌گیری دقیق‌تر استفاده کنیم که در این حالت محیط دایره در سیستم غربی به ۶۴۰۰ و در سیستم شرقی به ۶۰۰۰ قسمت قابل تقسیم است. البته واحد میلییم کاربردی در اندازه‌گیری‌های نجومی ندارد و بیشتر در مساحی و نقشه برداری، برای پرهیز از ورود به دقیقه و ثانیه قوسی یا سر و کار داشتن با واحدهای اعشاری، در اندازه گیری زوایا به کار می رود.

برچسب :
  • به نظرم جواب این دوستمون کامل نبود، در مورد Declination شاید کامل بود، اما در مورد Right ascension که اونجا هم از واحد ساعت استفاده می شه باید توضیح داده می شد، چون با جواب بالا در برخورد با Right ascension احنمالا این دوستمون متوجه تفاوت معنی دقیقه و ثانیه در دو سیستم درجه ای و ساعت زاویه ای نخواهد شد.

  • رضازاده

    یا احترام به پاسخ آقای کوکرم ، در ادامه :
    بدون مقدمه به میانه مبحث میرم 
    هر ۱ ساعت قوسی= ۶۰ درجه قوسی  (Deg)
    هر ۱ درجه قوسی = ۶۰ دقیقه قوسی    (arcmin)
    هر ۱ دقیقه قوسی = ۶۰ ثانیه قوسی (arcsec) 
    مثال کاربردی برای تفهیم بهتر به زبان ساده: 
    در آســـــــــــمان با چشم غیر مســـــــلح
    الف) همه میدانیم از افق غربی تا افق شرقی ۱۸۰ درجه قوسی میباشد وقتی طول روز در اعتدالین بهاری و پاییزی ۱۲ساعت میشود یعنی خورشید این فاصله افق شرقی الی افق غربی را که ۱۸۰ درجه میباشد در ۱۲ ساعت طی میکند که اگر ۱۸۰ درجه بر ۱۲ ساعت تقسیم شود حاصل میشود ۱۵ ، این یعنی خورشید در آسمان با آهنگ حرکت ۱۵ درجه قوسی در هر ساعت آسمان را طی میکند.اشاره به خورشید و اعتدالین برای درک بهتر بود در واقع تمامی ستارگان و سیارات و اجرام آسمانی در اثر حرکت وضعی زمین  همیشه با آهنگ حرکت ۱۵ درجه قوسی در ساعت آسمان حرکت میکنند .
    مثال کاربردی 
    وقتی طبق زوایایی که برای مچ و انگشتان دست تعریف شده خورشید به اندازه یک مشت بسته در درازای دست در بالای افق قرار دارد میتوانید محاسبه کنید چند دقیقه زمان تا غروب کامل باقی مانده است از آنجایی که یک مشت بسته تقریبا برابر با ۱۰ درجه قوسی میباشد با یک تناسب بیار ساده خواهیم داشت :
    ۱۵ درجه = ۱ (ساعت ) 
    ۱۰ درجه =      X   
    تناسب را حل کرده و پاسخ = تقریبا ۴۰ دقیقه تا غروب خورشید زمان باقیست.
    در انتها :
    هر ۶۰ دقیقه(زمان) برابر ۱۵ درجه قوسی 
    هر ۴ دقیقه  (زمان) برابر  ۱ درجه قوسی 
    ( کارل یانسکی کاشف امواج رادیویی آسمان در سال ۱۹۳۱ ، متوجه تاخیر دقیق و منظم نویـــــــز دریافتی -هر شب ۴ دقیقه زودتر از شب قبل- در دستگاه های آزمایشگاه تلفن شرکت بل شد که با آگاهی از این مطلب که اجرام آسمانی هر شب ۱ درجه زودتر (برابر با ۴ دقیقه زمان زودتر) طلوع میکنند پی برد که منشاء این نویز در آسمان است )   
    در تلســـــــــــــــــــــــــــکوپ
    قطر زاویه ماه ۵/۰ درجه قوسی برابر با ۳۰ دقیقه قوسی میباشد ،
    این یعنی هنگامی که شما با یک تلسکوپ با فاصله کانونی ۱۲۰۰ میلی متر و چشمی ۲۵ به ماه نگاه میکنید میتوانید پی ببرید در واقع محدوده ی کاملی که در چشمی میبینید حدود ۱ درجه قوسی میباشد (یعنی یک صدو هشتادم از گنبد آسمان بالای سرتان) اما چطور؟
    بسیار ساده وقتی ماه نیمی از محدوده میدان دید چشمی رو میپوشاند با یادآوری این مطلب که قطر زاویه ای ماه ۵/۰ درجه است میتوان تمام میدان دید محدوده چشمی را تخمین زد و این را بدون محاسبات عددی برهم کنش اجزای اپتیکی، فقط با توجه به اینکه ماه در چشمی تقریبا نیمی از محدوه قابل دید را میپوشاند میتوان فهمید.
    پس بدین ترتیب میتوان از این روش برای اندازه گیری زاویه ای تقریبی دیگر اجرام نیز استفاده کرد.
    *تفهیم کامل این مقیاس ها نیاز به یک مقاله جامع دارد و این پاسخ ها شاید خیلی پاسخگو نباشند.

تمام حقوق این سایت برای © 2017 پرسش و پاسخ محفوظ است. خدمتی از کانون نگارش و ترجمه کانوت
قدرت گرفته از وردپرس فارسی