آیا منظومه‌ی شمسی حرکت وضعی دارد؟ آیا شواهدی از این حرکت رصد شده است؟

پاسخ اختصاصی به کانوت:

مدرس و پژوهشگر نجوم و فیزیک

F14-03

بله خورشید با سرعت خطی  حدود ۲۵۰ کیلومتر  بر ثانیه حول هسته‌ی کهکشان می‌چرخد  این موضوع با رصد‌های دقیق اجرام خارج و داخل کهکشان ما قابل رصد و همچنین قابل محاسبه است .

فرض کنید داخل یک چرخ و فلک که در حال چرخش است نشسته‌اید شما با نگاه کردن به افراد دیگری که داخل چرخ وفلک هستندمی‌بینید که منظره‎‌ی پشت آن‌ها (منظره‌ی بیرون و اطراف چرخ وفلک) تغییر می‌کند. پس کافی است حرکت نسبی اجزای کهکشان خودمان را نسبت به اجسام خارج از کهکشان به دقت و با ابزار‌های دقیق رصد کنیم. البته باتوجه به بزرگی کهکشان ما (قطر ۱۰۰ سال نوری) و فاصله‌ی زیاد خورشید از مرکز کهکشان که حدود ۲۸۰۰۰ سال نوری است، باز هم خیلی طول می‌کشد تا خورشید یک دور به دور مرکز کهکشان بگردد و از ابتدای تشکیل منظومه‌ی شمسی تا کنون خورشید فقط ۲۵ دور ، حول مرکز کهکشان چرخیده است! گرانش اَبَرسیاهچاله‌ی مرکزی کهکشان نیروی مرکزگرای لازم برای این حرکت دورانی را تامین می‌کند.

 

  • بسیار ممنون و متشکر
    حرکت قفل شده وضعی (تایدال لوک)مسلما برای جسم دارای سرعت زاویه ای که در یک مسیر حرکت با مقطع مخروطی دوران می کند برابر بیان ریاضی ارائه شده معلوم است.
    ماه و سیاره تیر و برخی قمرهای سیارات دارای حرکت وضعی قفل شده می باشند به بیان دیگر یک سال آنها برابر یک روز شان می باشد.آنهم بدلیل فاصله شان از مرکز میدان گرانشی ،
    قاعدتا ستاره خورشید در فاصله تایدال لوک کهکشان ره شیری قرار ندارد منابع علمی هم اشاره ای به سرعت دوران وضعی آن نکرده اند.
    براساس اطلاعاتی که از منابع علمی کسب کرده ام وخصوصیات میدان گرانشی کهکشان با در نظر گرفتن شرایط گلوبال ستاره های محلی تصور بنده این بوده که در اصل بایستی سیستم محلی (سامانه خورشید و الفا قنطورس و ستاره های مجاور )و ابر اوریون باهم حرکت وضعی داشته باشند.
    که مشاهده و رصد مستقیم آن فوق العاده مشکل بوده باید از روش های غیر مستقیم آنرا بدست آورد.

  • امیر

    اصولا حرکت وضعی، ذهن را به سمت گردش یک جرم به دور خودش می کشاند و حرکت انتقالی، گردش یک جرم به دور جرمی دیگر را به ذهن متبادر می کند.
    گردش خورشید و همسایگان آن به دور مرکز کهکشان، به نوعی حرکت انتقالی آنها محسوب میگردد.
    پرسش مطرح شده به حرکت وضعی (گردش منظومه شمسی به دور خود) اشاره دارد که البته نمیدانم اصلا چنین حرکتی وجود دارد یا نه
    ممنون میشم اگر اشتباه میکنم … اصلاح نمایید

  • اکبر محمدزاده

    حرکت اجرام آسمانی بدور خود شامل چند حرکت شناخته شده می باشد:
    ۱-حرکت تایدال لوک در میدان گرانش که حتی می توان تصور کرد که بدلیل ماهیت دوران حول مرکز دایره اتفاق می افتد سیاره تیر حرکتش کامل تایدال لوک نسیت.
    در این حالت مثل گلوله ای که به انتهای نخی بسته شده و چرخانده میشود یا برای تصور بهتر وقتی زغال قلیان را داخل محفظه سیمی قرار داده می چرخانیم اتفاق می افتد.
    به خاطر حرکت تایدال لوک هسته مرکزی و بخش چگال ماه به سمت زمین کشیده شده است.
    ۲-در حالت دوم سیاره یا قمر حول مرکز خود گردش می کند و این حرکت روز و شب مثل زمین را بوجود می آورد.
    ۳- در حالت سوم که به آن حرکت سیدریال روتیشن می گوینددر هر دور که سیاره حول خود می چرخد بدلیل اینکه همزمان حول مرکز گرانش نیز چرخش و حرکت زاویه ای دارد یک اختلاف زاویه مثبت و یامنفی در طلوع دوم پدید می آیدکه برای اکثر سیارات زاویه قابل ملاحظه ای قابل اندازه گیری است بخصوص در سیارات مقایسه آن مطلب را روشن می کند .
    سیاره ناهید بدلیل چرخش بسیار کند و خلاف جهت چرخش سیدریال کندی دارد .
    زمین و مریخ شبانه روز تقریبا مشابه ای دارندولی زمین بدلیل نزدیکی به مرکز گرانش سریعتر از آن درحرکت بوده سرعت زاویه ای زیادی دارد در عین حال شعاع زمین بیشتر از مریخ می باشد.
    سیارات غول باسرعت سرسام آوری حول خود می چرخند بطوریکه در نزدیک به ده ساعت یک بار چرخش انجام می دهند با توجه به اینکه یکی در ۵و دوی در ده واحد نجومی قرار گرفته سرعت مداری آنها و درنتیجه سرعت زاویه ای آنها خیلی کم است.
    درسیارات گازی و خورشید سرعت حرکت وضعی در استوا و قطبین متفاوت است.
    ۴-حرکت وضعی با احتساب اینکه محور زمین و برخی سیارات کاملا بر صفحه سیاره ای عمود نیست اورانوس طوری اختلاف زاویه باصفحه سیارات دارد که هر۲۳ سال یکی از قطبهای آن به طرف خورشید قرار می گیرد(ترکیبی از انحراف محور و حالت تایدال لوک برای استوای سیاره)
    ۵-حرکت تقدیمی یا ژیروسکوپی که در هر چند صد سال محور انحراف یافته سیاره بر روی آسمان یک دایره کامل رسم می کند.
    منظور ما از طرح سوال فوق بررسی حرکت وضعی سیستم سحابی محلی یا مجموعه ستارگان خوشه محلی یا فقط منظوه شمسی بوده که در صورت نیاز می توانم کامل تر هدف از طرح سوال و کجا نیازداریم آنرا بکار بگیریم توضیح دهم.

  • معصومه دیلمقانی

    با سلام .چرا مدارهای سیارات منظومه شمسی تقریبا هم صفحه اند؟

    • مهدی نجفی زیازی

      سلام
      چون در هنگام شکل‌گیری منظومه‌ی شمسی٬ سیارات در قرص غباری موسوم به «قرص پیش‌سیاره‌ای» که حول خورشید ایجاد شده بود شکل گرفتند. و به همین علت همه‌ی سیارات تقریباً روی یک صفحه قرار دارند. این نوع قرص‌ها به خاطر گردش ستاره‌ یا ابراولیه و بر اساس قانون پایستگی ممنتوم زاویه‌ای پدید می‌آیند. در نواحی گوناگون عالم چنین قرص‌های دیده می‌شوند مانند قرص برافزایشی سیاه‌چاله‌ها یا قرص کهکشان‌های مارپیچی … برای مطالعه‌ی بیشتر درباره‌ی نحوه‌ی شکل‌گیری سیارات در منظومه‌ی شمسی این نوشته را مطالعه کنید:

      http://qa.canot.ir/%D8%A2%D9%8A%D8%A7-%D8%B3%D9%8A%D8%A7%D8%B1%D8%A7%D8%AA-%D9%87%D9%85%E2%80%8C%D8%B2%D9%85%D8%A7%D9%86-%D8%A8%D8%A7-%D8%AE%D9%88%D8%B1%D8%B4%D9%8A%D8%AF-%D8%B4%D9%83%D9%84-%DA%AF%D8%B1%D9%81%D8%AA/

  • سلام همکار ارجمند
    با مطلب جدید با عنوان “دلایل گرم بودن فصل تابستان نسبت به فصل زمستان” منتظر نگاه گرما هستم . جهت تکمیل مطلب نظر گرامی تان را بیان فرمایید.

  • Kianoush

    ماه حرکت وضعی به دور خودش دارد؟ چرا ما همیشه یک طرف ماه را می بینیم؟

    • پاسخ سریع به این پرسش این است که یک دور چرخش ماه به دور خود، تقریباً با یک دور گردش ماه به دور زمین برابر است. به این پدیده قفل کشندی می‌گویند. در تصویر پایین ماه را در دو حالت – هنگامی که به دور خود می‌چرخد و نمی‌چرخد- نمایش داده شده است. منبع تصویر: ویکی‌پدیا

      مطالعه‌ی بیشتر: http://en.wikipedia.org/wiki/Tidal_locking

      Moon Tidal Lock

  • عباس

    باسلام.
    من می خوام ماکت منظومه شمسی رابسازم دقیقاطرزقرارگرفتن سیارات حول محورخورشیدچگونه است.
    مثلا آیایک دایره رابه ۸قسمت مساوی تقسیم کرده وهرکدام بافاصله ازخورشید که درمرکزدایره است را
    درنقاط هشت گانه قراردهیم یابشکل دیگری قراردارند.
    اگرمن نوشته ام رادرجای صحیحی درج نکردم میبخشید.
    باتشکرمنتظرجواب شمادرپست الکترونیکی اینجانب.

تمام حقوق این سایت برای © 2017 پرسش و پاسخ محفوظ است. خدمتی از کانون نگارش و ترجمه کانوت
قدرت گرفته از وردپرس فارسی