آیا عرض جغرافیایی هم مثل طول جغرافیایی می‌تواند روی اوقات شرعی اثر گذار باشد؟ چرا اهواز اذان صبحش حدود یک ربع دیرتر از تهران گفته می‌شود اما اذان ظهر و مغرب آن هم‌زمان با تهران است؟

پاسخ اختصاصی به کانوت:

مدرس و پژوهشگر نجوم و فیزیک

IMAGE634600666065700732

اگر فرض کنیم زمین کاملاً گرد است و مناطق مورد نظر همه ارتفاع مشابهی از سطح دریا دارند، زمان طلوع و غروب و شفق و فلق  (زمانی که خورشید زیر افق است اما نور آن در آسمان دیده می‌شود) فقط به عرض جغرافیایی بستگی دارد و این زمان‌ها نسبت به ظهر حقیقی متقارن‌اند.

 اما عواملی مانند داشتن ارتفاع قابل‌توجه از سطح دریا، یا حتی شیب داشتن افق موجب می‌شود که افق تغییر کند، در این صورت ارتفاع محل رصد نیز وارد محاسبات می‌شود. همچنین مکان‌هایی که طول‌ جغرافیایی نزدیک به هم دارند، اختلاف طول جغرافیایی اثر چشم‌گیری ندارد اما اگر این اختلاف زیاد باشد ممکن است تغییر طول جغرافیایی با تغییر ارتفاع همراه و در برخی محاسبات تاثیرگذار باشد.  اما اختلاف عرض جغرافیایی حتماً در برخی محاسبات تاثیر دارد ساده‌ترین مثالش طول روز است در یک روز خاص مثلاً یک‌ روز تابستان در نیمکره‌ی شمالی دو نقطه با عرض جغرافیایی متفاوت را در نظر بگیرید. طول روز (فاصله‌ی زمانی طلوع و غروب) در این دو منطقه یکسان نیست و مکانی که عرض جغرافیایی کم‌تری دارد و به استوا نزدیک‌تر است طول روز بلندتری دارد یعنی زمان طلوع و غروب در آن حتی با نقاط هم‌ طول جغرافیایی‌اش فرق دارد.

  • ابراهيم

    با سلام ودرود فراوان وبسیار سپاسبه جهت اینکه به سوال بنده پاسخ دادید.

  • مژگان

    جالب بود

  • نیما مجدآرا

    به نظرم سوالتون اشتباهه ،تهران و اهواز طول جغرافیایی یکسانی ندارند و اذان ظهر متفاوتی دارند (همیشه اهواز ۱۱ دقیقه بعد از تهرانه).
    ولی در مورد اوقات طلوع و غروب ممکنه با توجه به مواردی که خانم عظیم لو گفتند گاهی تصادفا یکی بشود .

  • حمید پرهيزكار

    خانم عظیم لو،
    ۲شهر از نیمکره شمالی که عرض جغرافیایی مختلفی داشته باشن،توی تابستون،اونی که عرض بیشتری داره روزش طولانی تره،مثلا قطب شمال که با عرض ۹۰،توی تابستون یکسره روزه؛در حالی که شما عکس این موضوع رو گفتین.
    دوستان،علاوه بر این موارد،باید انحراف محوری زمین رو هم در نظر بگیرید؛اگر از بالا به زمین نگاه کنیم،۲تا خط میبینم که مرز نیمکره شب و روزه و با چرخش زمین،پیش میرن؛این ۲خط توی اعتدالهای بهاری و پاییزی،با مدار طولهای جغرافیایی موازی و منطبقه که باعث میشه طلوع و غروب آفتاب به ترتیب طول جغرافیایی شهرها باشه ولی ۲شهر با طول یکسان ولی عرض متفاوت توی نیمکره شمالی، اول پاییز،شهری که عرض بیشتری داره،اذان ظهر زودتری داره.
    پس ممکنه شهرA اذان ظهرش با شهرB همزمان باشه ولی اذان صبحش زودتر و اذان مغربش دیرتر از شهرB باشه و چند ماه بعد قضیه عکس بشه.
    پدیدار شدن این مسائل به طول و عرض جغرافیایی و فصول سال بستگی داره.

    • داود

      ممنون از پاسخ کامل وخوبتون اقای پرهیزگار

      • حمید پرهيزكار

        خواهش میکنم آقا داود.
        ضمنا یک موردی توی متن بالا نوشتم که باید اصلاح کنم،اینکه اذان ظهر ۲ شهر با طول جغرافیایی برابر،مستقل از عرض جغرافیاییه و همواره برابره.

        ضمنا باید اضافه کنم که اون ۲خط مرزی روز و شب،فقط در اعتدالین موازی با نصف النهارهاست و بعد از اعتدالین به مرور این خطوط مرزی نسبت به نصف النهارها انحراف پیدا میکنند و این خطوط با هم زاویه میسازند که نهایتا این زاویه توی انقلاب های تابستانی و زمستانی به حداکثر مقدارش(برابر با انحراف محوری زمین یعنی ۲۳٫۴درجه) میرسه.
        خلاصه اینکه خطوط مرزی روز و شب مستقل از نصف النهارها پیش میره که باعث میشه طول جغرافیایی تنها معیار مقایسه اوقات شرعی نباشه.

تمام حقوق این سایت برای © 2018 پرسش و پاسخ محفوظ است. خدمتی از کانون نگارش و ترجمه کانوت
قدرت گرفته از وردپرس فارسی